Araba satışı
Karadağ'da bir araç, üç şey yerindeyse hızlı satılır: gerçekçi fiyat, hiçbir şeyi gizlemeyen bir ilan ve düzgün belgeler. Geri kalan her şey — pazarlık, randevu ayarlama, teslim — bu üçü yerinde olduğunda daha kolay gider.
Fiyat nasıl belirlenir
Piyasanın gerçekte ne istediğinden başlayın: aynı model, model yılı ve benzer kilometreye sahip ilanları arayın ve tek bir fiyata değil aralığa bakın. Sonra kendi aracınızı duruma, servis geçmişine, donanıma ve ne zamana kadar tescilli olduğuna göre dürüstçe o aralığa yerleştirin. Fazla yüksek fiyatlı bir ilan pazarlık değil sessizlik getirir.
Sezonu ve konumu da hesaba katın. Kasımda bir cabrio ve temmuzda bir arazi aracı kendi sezonundakinden daha yavaş satılır; aynı araç Podgorica'da küçük bir belediyedekinden daha çok görünürlük alır — bu mutlaka daha yüksek fiyat demek değil, çünkü Podgorica'da rekabet de daha fazla.
Satan ilan
İşin en büyük kısmını fotoğraflar yapıyor. Aracı yıkayın, gün ışığında ve her yönden çekin; ayrıca iç mekânı, bagajı, motor bölmesini, kilometre sayacını ve jantları. Hasarları da fotoğraflayın — onları ilanda gören alıcı hazırlıklı gelir, yerinde keşfeden alıcı ise gider.
Bütün teknik bilgileri doldurun ve neyin ne zaman yapıldığını yazın: büyük bakım, triger kayışı, debriyaj, lastikler, akü. Aracın ne zamana kadar tescilli olduğunu ve servis kitabı olup olmadığını belirtin. Somut bir açıklama gereksiz aramaların sayısını azaltır, ciddi olanlarınkini artırır.
Evraklar ve teslim
Ruhsatı, mülkiyet kanıtını, servis belgelerini ve büyük işlerin faturalarını hazırlayın. Araç leasingde ya da rehin altında olduysa, takyidatın ödendiğine ve silindiğine dair kanıt sağlayın — alıcı bunu bugün kendisi, ücretsiz olarak Ticaret Mahkemesi'nin Rehin Sicili'nden kontrol ediyor.
Sözleşmeyi birden fazla nüsha hâlinde düzenleyin ve imzaları noterde ya da belediyenin onay biriminde onaylatın. Alıcının vergiye ve tescile gittiği belge onaylı sözleşmedir; ayrıca resen vergi dairesine de iletilir. Kullanılmış araç satış vergisi alıcının yükümlülüğüdür, ama devrin tamamlanması sizin de yararınızadır — araç sizin adınıza durduğu sürece yükümlülükler de size gelir.
Teslim için gündüz bir saat ve rahatça ayrılabileceğiniz bir yer seçin. Tahsilatı hesaba havaleyle ya da bankada yapın. Anahtarları, varsa her iki takımı, belgeleri ve aracı ancak para tartışmasız biçimde sizin olduğunda teslim edin ve onaylı sözleşmenin kendi nüshanızı saklayın.
İlanı yayınlamadan önce
- Aynı model, model yılı ve kilometre için fiyat aralığını kontrol edin ve fiyatı bu aralığın içine koyun.
- Aracı yıkayın ve hasarlar dahil, gün ışığında fotoğraf çekin.
- Bütün teknik bilgileri doldurun — model yılı, kilometre, yakıt, vites, güç, donanım.
- Araçta ne zaman ne yapıldığını yazın ve büyük işlerin faturalarını ekleyin.
- Araçta kayıtlı rehin olmadığını kontrol edin; olduysa silindiğine dair kanıt sağlayın.
- Sözleşmeyi birden fazla nüsha hâlinde hazırlayın ve imza onayı için randevu ayarlayın.
Sık sorulan sorular
- Gerçekçi fiyatı nasıl belirlerim?
- Aracınızı aynı model, model yılı ve benzer kilometreye sahip aktif ilanlarla karşılaştırın ve aralığın tamamına bakın. Sonra o aralıkta duruma, donanıma, servis geçmişine ve kalan tescil süresine göre kendinize yer bulun. İlk on gün içinde tek bir ciddi talep bile gelmiyorsa fiyat neredeyse kesinlikle piyasanın üzerindedir.
- Kaç fotoğraf yeterli?
- Alıcının hiçbir şeyi hayal etmesine gerek kalmayacak kadar: dört yön, ön ve arka, iki koltuk sırasıyla iç mekân, bagaj, motor bölmesi, kilometre sayacı, jantlar ve mevcut her çizik ya da ezik. Gün ışığında ve filtresiz çekin — temizlenmiş ve dürüstçe gösterilen bir araba, güzelleştirilmiş olandan daha hızlı satılır.
- Sözleşmeyi onaylatmak zorunda mıyım?
- Yeni sahip adına tescil için mülkiyet kanıtı gerekir ve uygulamada bu, imzaları onaylı sözleşmedir. Onayı noterler ve belediyelerdeki onay birimleri yapar. Vergilendirme açısından önem taşıyan onaylı sözleşme vergi dairesine iletilir, yani alıcının vergi yükümlülüğü otomatik olarak başlar — bu yüzden sözleşmedeki bilgiler doğru olmak zorundadır.
- Devir vergisini ben mi ödüyorum?
- Hayır. Kullanılmış motorlu araç satış vergisini, satış KDV'ye tabi olmadığında alıcı öder ve vergi piyasa değerinin yüzde beşidir. Sizin yararınıza olan, alıcının devri gerçekten tamamlamasıdır; çünkü araç sizin adınızda kaldığı sürece ona bağlı yükümlülükler size gelmeye devam eder.
- Satıştan sonra ne yapmalıyım?
- Onaylı sözleşmenin kendi nüshanızı ve tahsilat kanıtını saklayın, alıcıya belgelerin tamamını ve bütün anahtarları teslim edin ve devrin hangi süre içinde bildirileceği konusunda anlaşın — bilgi değişikliğinin bildirim süresi on beş gündür. Plakaların araçla kalıp kalmayacağı tescil bölgesinin değişip değişmediğine bağlı; bunu alıcıyla birlikte yetkili polis müdürlüğünden kontrol edin.
Bu metin sürecin genel bir açıklamasıdır; hukuki ya da vergisel danışmanlık değildir. Karadağ'da mevzuat, harç ve vergi tutarları değişiyor — yalnızca son iki yılda hem homologasyon kanunu hem de kullanılmış araç satış vergisi kanunu değişti. Size pahalıya mal olacak bir karar vermeden önce yürürlükteki koşulları Uprava prihoda i carina (Gelir ve Gümrük İdaresi), Ministarstvo saobraćaja i pomorstva (Ulaştırma ve Denizcilik Bakanlığı) ve yetkili polis müdürlüğünden kontrol edin. Resmî bir kaynakla doğrulayamadığımız tutarları bilerek yazmıyoruz.